Tuesday, 29 March 2016 19:04

ΟΕΦ ΑΣ Χάρακα

Σύντομη παρουσίαση της ΟΕΦ ΑΣ ΧΑΡΑΚΑ

Η ΟΕΦ ΑΣ ΧΑΡΑΚΑ αποτελεί σαφώς οριζόμενο μέρος της νομικής οντότητας του ΑΣ ΧΑΡΑΚΑ και λειτουργεί ως Οργάνωση Παραγωγών κατά την έννοια των άρθρων 152-154 του Καν (ΕΕ) 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινής οργάνωσης των αγορών γεωργικών προϊόντων στον τομέα ελαιολάδου και επιτραπέζιων ελιών.

Σκοπός της Οργάνωσης Παραγωγών (ΟΠ) ΑΣ ΧΑΡΑΚΑ είναι

  • η βελτιστοποίηση του κόστους παραγωγής και της απόδοσης των επενδύσεων ως προς τα περιβαλλοντικά πρότυπα,
  • η διεξαγωγή ερευνών και η ανάπτυξη πρωτοβουλιών με αντικείμενο τις βιώσιμες μεθόδους παραγωγής, τις καινοτόμους πρακτικές, την οικονομική ανταγωνιστικότητα και τις εξελίξεις της αγοράς,
  • η προώθηση και η παροχή τεχνικής βοήθειας για τη χρήση καλλιεργητικών πρακτικών και τεχνικών παραγωγής φιλικών προς το περιβάλλον,
  • η προώθηση και παροχή τεχνικής υποστήριξης για τη χρήση προτύπων παραγωγής, τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων και την ανάπτυξη προϊόντων με προστατευόμενη ονομασία προέλευσης ή προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη ή προϊόντων καλυπτόμενων από εθνικό σήμα ποιότητας,
  • η διαχείριση των υποπροϊόντων και των αποβλήτων, ιδίως για την προστασία της ποιότητας των υδάτων, του εδάφους και του τοπίου και τη διαφύλαξη ή την προώθηση της βιοποικιλότητας,
  • η συμβολή στη βιώσιμη χρήση των φυσικών πόρων και τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής,
  • η ανάπτυξη πρωτοβουλιών στον τομέα της προώθησης και της εμπορίας.
  • η συμμετοχή σε προγράμματα στήριξης του τομέα ελαιολάδου και επιτραπέζιας ελιάς που προβλέπει το άρθρο 29 του Κανονισμού (ΕΚ) 1308/2013
  • η συγκέντρωση της προσφοράς και η διάθεση στην αγορά των προϊόντων από τα μέλη, μεταξύ άλλων μέσω της προώθησης προϊόντων.

Οι δραστηριότητες που αναπτύσσει η ΟΠ-ΑΣ ΧΑΡΑΚΑ περιλαμβάνουν τα εξής:

  • καλλιέργεια ελαιώνων
  • έκθλιψη ελαιολάδου
  • εμπορία ελαιολάδου

Οι δραστηριότητες αυτές εντάσσονται στο ευρύτερο μείγμα δραστηριοτήτων που αναπτύσσει

ο ΑΣ ΧΑΡΑΚΑ, μέρος του οποίου αποτελεί η εν λόγω ΟΠ, και οι οποίες, σύμφωνα με το Καταστατικό του, καλύπτουν, μεταξύ άλλων, τα εξής αντικείμενα:

  • Η επεξεργασία, μεταποίηση και εμπορία αγροτικών προϊόντων.
  • Η παροχή τεχνικής βοήθειας στα μέλη.
  • Η δημιουργία συνεταιριστικών επιχειρήσεων, για την προμήθεια στα μέλη καταναλωτικών αγαθών.
  • Η εκτέλεση εγγειοβελτιωτικών έργων και έργων αγροτικής οδοποιίας.
  • Η παροχή συνεταιριστικής εκπαίδευσης.
  • Κάθε δραστηριότητα για τη βελτίωση της κοινωνικής και πολιτιστικής κατάστασης των μελών του και του βιοτικού τους επιπέδου.

Οι υποδομές που χρησιμοποιούνται από την ΟΠ ΧΑΡΑΚΑ σε γενικές γραμμές περιλαμβάνουν:

  • Το ελαιουργείο του ΑΣ ΧΑΡΑΚΑ

Το ελαιουργείο του ΑΣ βρίσκεται σε μία έκταση περίπου 4,5 στρεμμάτων.

Οι κύριοι χώροι του ελαιουργείου καλύπτουν έκταση 300 τμ, ενώ οι αποθηκευτικοί χώροι για την αποθήκευση του ελαιολάδου καλύπτουν μία έκταση 240 τ.μ. , όπου υπάρχουν 3 δεξαμενές των 100 τόνων έκαστη.

Επίσης, υπάρχουν επιπλέον χώροι αποθήκευσης 870 τ.μ.

Στην παραπάνω έκταση υπάρχουν ακόμα χώροι γραφείων περίπου 20 τ.μ. και λοιπές εγκαταστάσεις που καλύπτουν τις ανάγκες λειτουργίας του ΑΣ.

Τα ελαιουργείο διαθέτει 1 γραμμή παραγωγής. Η ισχύς του είναι 13,5 ΗΡ, ενώ η θεωρητική του δυναμικότητα κυμαίνεται από 4.800-5.200 κιλά ανά 8ωρο.

Το μόνιμο προσωπικό του ΑΣ αποτελείται από ένα άτομο, ενώ σε περιόδους υψηλού φόρτου εργασίας, το προσωπικό μπορεί να φτάσει σε προσωπικό από 3 έως 4 άτομα.

Όσον αφορά την εμπορία ελαιολάδου, ο ΑΣ ΧΑΡΑΚΑ διακινεί χύμα ελαιόλαδο, αφού δε διαθέτει ιδιόκτητο τυποποιητήριο.

Σύντομη περιγραφή περιοχής

Κρήτη

 

Ο Χάρακας είναι χωριό του Νομού Ηρακλείου Κρήτης και βρίσκεται 50 χιλιόμετρα νότια της πόλης του Ηρακλείου, στους πρόποδες των Αστερουσίων. Ανήκει στην επαρχία Μονοφατσίου και αποτελεί δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Αστερουσίων. Με βάση την απογραφή του 2011, ο πληθυσμός του αριθμεί 1000 περίπου κατοίκους. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία. Το χωριό είναι έδρα Κέντρου Υγείας και Γυμνασίου-Λυκείου, ενώ υπάρχει επίσης ταχυδρομείο και κέντρο επιμόρφωσης. Το ενετικό όνομα του χωριού ήταν Άγιος Ιωάννης, αλλά μετονομάστηκε σε Χάρακα επειδή στα δυτικά του χωριού υπάρχει μεγάλος βράχος, ύψους 35 μέτρων και πλάτους 60 περίπου (χαράκι), όπου υπάρχει εκκλησία (ο Αφέντης Χριστός) και κάστρο ενετικής εποχής. Σύμφωνα με το Raulin[3]Ο βράχος είναι προσπελάσιμος μόνο από τα ανατολικά. Πρόκειται για μονολιθικό ύψωμα.

 

Χαράκι                      Χάρακας από το Χαράκι

      Το Χαράκι του Χάρακα                                   Άποψη του χωριού από το χαράκι

Ελαιόλαδο «ΠΟΠ Μεσσαρά»

Σύμφωνα με τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 972/2013 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εγκρίνεται η αίτηση της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Μεσσαράς προστασίας της ονομασίας «Μεσσαρά» (Messara) του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου, που παράγεται στην ομώνυμη περιοχή, σύμφωνα με τον κοινοτικό κανονισμό (ΕΚ) 510/2006 ως Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης.

Πρόκειται για εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο που λαμβάνεται με μηχανικές διαδικασίες από καρπούς ελιάς (Olea europea L.) της ποικιλίας «Κορωνέϊκη» σε ποσοστό 100%.

Η παραγωγή του γίνεται στην περιοχή της Μεσσαράς και εκτείνεται Νότια - Νοτιοδυτικά του Νομού Ηρακλείου Κρήτης, νότια του όρους Ψηλορείτη και βόρεια του όρους Κόφινα και βρέχεται από το Λιβυκό Πέλαγος. Προς τα ανατολικά εκτείνεται μέχρι τα γεωγραφικά όρια της Δημοτικής Ενότητας Αστερουσίων, ενώ προς τα δυτικά φτάνει μέχρι τον κόλπο της Μεσσαράς στα όρια του Νομού Ηρακλείου. Διοικητικά, περιλαμβάνει καθ’ ολοκληρία τον καλλικρατικό Δήμο Φαιστού, μέρος του Δήμου Γόρτυνας (εξολοκλήρου τις Δημοτικές Ενότητες Ρούβα, Γόρτυνας και Κόφινας) και μέρος του Δήμου Αρχανών — Αστερουσίων (εξολοκλήρου τη Δημοτική Ενότητα Αστερουσίων).

agrocertΠ.Ο.Π.

Σημειώνεται ότι το ελαιόλαδο ΠΟΠ «ΜΕΣΣΑΡΑ» ήταν το 100ο προϊόν ΠΟΠ για την Ελλάδα, κατατάσσοντας πλέον τη χώρα μας, 5η, ανάμεσα στις χώρες της Ε.Ε. με προϊόντα ΠΟΠ.

Στα πλαίσια αυτά, πραγματοποιήθηκε ειδική τιμητική εκδήλωση τον Ιανουάριο του 2014 από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε συνεργασία με την Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα και το Εθνικό Αγροτικό Δίκτυο, για τον εορτασμό της καταχώρησης 100 και πλέον ελληνικών προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ.

Στην εκδήλωση παρέστησαν ο Επίτροπος Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Dacian Cioloş, η Επίτροπος Θαλασσίων Υποθέσεων και Αλιείας κα Μαρία Δαμανάκη και τον Πρόεδρο της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Paolo De Castro, η Υπουργός Τουρισμού κα Όλγα Κεφαλογιάννη και ο Υφυπουργός Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας κ. Νότης Μηταράκης.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του ΥΠΑΑΤ2, «η στροφή στη γεωργία ποιότητας που διαχειρίζεται αειφόρα τους φυσικούς πόρους και ενσωματώνει την έρευνα και την καινοτομία, καθιστά την οικονομική ανάπτυξη βιώσιμη, προάγοντας ένα αγροδιατροφικό πρότυπο παραγωγής τροφίμων μοναδικό σε ολόκληρη την Ευρώπη. Βασικό εργαλείο αποτελεί η κατοχύρωση των προαιρετικών σημάτων ποιότητας (ΠΟΠ, ΠΓΕ) που καταδεικνύουν και την ποικιλομορφία των παραγωγικών συστημάτων της χώρας μας».

Η ιδιαιτερότητα της περιοχής

Σύμφωνα με τη σχετική μελέτη καταχώρισης, οι συγκεκριμένες γεωγραφικές παράμετροι στην περιοχή που αποτελεί το Νοτιότερο σημείο της Ευρωπαϊκής Ηπείρου που καλλιεργείται η ελιά, είναι ασυνήθεις και συντελούν στην δημιουργία ενός ειδικού μικροκλίματος για την ανάπτυξη της ελαιοκαλλιέργειας, που δε συναντάται σε καμία άλλη περιοχή της Κρήτης και της Ελλάδας γενικότερα.

Η περιοχή είναι πεδινή λοφώδης, με μέσο υψόμετρο τα 150 μέτρα. Τα εδάφη είναι μέσης σύστασης και χαρακτηρίζονται ως πηλώδη. Είναι ασβεστολιθικά με περιεκτικότητα σε CaCO 3 30-50% και μέτριας ως χαμηλής περιεκτικότητας σε οργανική ουσία (0,8-1,2%). To pH είναι ουδέτερο έως ελαφρώς αλκαλικό.

Το κλίμα είναι ξηροθερμικό, ενώ δε σημειώνονται παγετοί. Ο ψυχρότερος μήνας είναι ο Ιανουάριος, με τη θερμοκρασία να κυμαίνεται μεταξύ 6,7 και 15,7 °C (μέση τιμή 11,2 °C), ενώ ο θερμότερος μήνας είναι ο Ιούλιος με θερμοκρασίες από 20,3 έως 33,1 °C (μέση τιμή 28,5 °C). Η μεγαλύτερη μέση μέγιστη τιμή καταγράφεται τον μήνα Ιούλιο με 34 °C και η μικρότερη μέση ελάχιστη τιμή τον Ιανουάριο με 6 °C. Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες λαμβάνουν χώρα πολύ συχνά καύσωνες, με θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 40 °C, ενώ ενίοτε συνοδεύονται από τον άνεμο λίβα, ο οποίος έρχεται από τις περιοχές της Αφρικής και είναι ιδιαίτερα ξηρός και θερμός. Η ημερήσια διακύμανση της θερμοκρασίας είναι αυξημένη, ενώ παρατηρείται αυξημένη ηλιοφάνεια, με τις ημέρες με ηλιοφάνεια να ξεπερνούν τις 150 ανά έτος. Η μέση μηνιαία σχετική υγρασία κυμαίνεται από 46,8% (Ιούλιος) και 74% (Ιανουάριος). Κατά τους χειμερινούς μήνες, το μέσο ύψος βροχοπτώσεων κυμαίνεται γύρω στα 100 mm, ενώ σχεδόν μηδενικές είναι οι βροχοπτώσεις τους καλοκαιρινούς μήνες. Η μέση ετήσια βροχόπτωση είναι 534,9 mm. Συνεπώς, η επιλογή της καλλιέργειας της ποικιλίας Κορωνέικη για παραγωγή του εν λόγω ελαιολάδου με το χαμηλό υψόμετρο και την έλλειψη παγετών θεωρείται η πλέον κατάλληλη, δεδομένου ότι η ποικιλία μπορεί να εκφραστεί στην οριοθετημένη περιοχή με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

 

Η ιδιοτυπία του προϊόντος

Μέσο φρουτώδες άρωμα ελιάς, με αρμονική και ισόρροπη συμμετοχή στη γεύση του φρουτώδους, του πικάντικου και του πικρού.

Το ελαιόλαδο της Μεσσαράς έχει μικρή τιμή οξύτητας, η οποία δεν ξεπερνά το 0,6. Οι ιδιαίτερα χαμηλές τιμές των δεικτών απορρόφησης (Κ 232 ≤ 1,80 και Κ 270 ≤ 0,13) και της

απόκλισης του συντελεστή απορρόφησης (ΔΚ ≤ – 0,001) αποδεικνύουν τη φρεσκότητα του προϊόντος, ενώ ο χαμηλός αριθμός υπεροξειδίων (≤ 8,5) σχετίζεται άμεσα με την αυξημένη αντοχή στην αποθήκευση.

Η περιεκτικότητα σε καμπεστερόλη είναι ιδιαίτερα υψηλή, ξεπερνώντας το 3,8% του συνόλου των στερολών και αποτελεί ιδιαίτερο χαρακτηριστικό λόγω των ιδιαίτερα ξηροθερμικών συνθηκών της περιοχής, χωρίς όμως να ξεπερνά το όριο του 4%.

 

Σχέση περιοχής και ποιότητας

Ο συνδυασμός των ασβεστολιθικών, σχετικά πτωχών σε οργανική ουσία εδαφών, και της αυξημένης έκθεσης των ελαιοκάρπων στο ηλιακό φως συμβάλλει στην αύξηση της συγκέντρωσης των αρωματικών συστατικών. Η επαρκής έκθεση των λοφωδών περιοχών στο ηλιακό φως οφείλεται στο ανάγλυφο του εδάφους όπου κεκλιμένες επιφάνειες καταλήγουν σε πεδιάδες.

Επιπρόσθετα, η πρωιμότητα της ποικιλίας συμβάλλει στο να συμπίπτουν οι περίοδοι ανάπτυξης ωρίμανσης του καρπού με τη μέγιστη χρονική έκθεση των ελαιοκάρπων στο ηλιακό φως, γεγονός που αυξάνει τα αρωματικά συστατικά στο ελαιόλαδο. Συγκεκριμένα, ο πρώιμος χαρακτήρας της ποικιλίας που μεταφράζεται ως πρώιμη άνθηση/καρπόδεση και κατά επέκταση πρώιμη ωρίμανση υποστηρίζεται από τις επικρατούσες στις δεδομένες περιόδους κλιματολογικές συνθήκες. Ο δροσερός καιρός και η χαμηλή σχετική υγρασία (περίπου ΣΥ=60%) που επικρατεί κατά το δεύτερο και τρίτο δεκαήμερο του Απριλίου (γύρω στους 18 °C) ευνοεί την άνθηση και υποστηρίζει την καλή γονιμοποίηση των ανθέων. Η επικράτηση θερμοκρασιών γύρω στους 22 °C το αμέσως επόμενο διάστημα συμβάλλει στην ικανοποιητική καρπόδεση. Σημειώνεται ότι η πρώιμη άνθηση και καρπόδεση συμβάλλει αποφασιστικά στο να συμπίπτουν οι περίοδοι ανάπτυξης ωρίμανσης του καρπού με την περίοδο των αίθριων ημερών στην περιοχή δεδομένου ότι νεφοσκεπείς ημέρες περιορίζονται στους χειμερινούς μήνες. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με το ανάγλυφο του εδάφους που επιτρέπει τη μέγιστη δυνατή αξιοποίηση του ηλιακού φωτός από τους ελαιώνες και τους κατάλληλους χειρισμούς από τους παραγωγούς και μεταποιητές κατά την καλλιέργεια, συγκομιδή και επεξεργασία του ελαιοκάρπου έχει ως τελικό αποτέλεσμα την παραγωγή αυτού του ιδιαίτερου εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου.

Επίσης, το ιδιαιτέρως ξηροθερμικό κλίμα της περιοχής έχει ως αποτέλεσμα την περιορισμένη δραστηριότητα του δάκου της ελιάς, δίνοντας ένα προϊόν υψηλής ποιότητας με χαμηλή οξύτητα.

Οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες που παρατηρούνται συχνά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες έχει ως αποτέλεσμα την φυσικώς υψηλή περιεκτικότητα του ελαιολάδου σε καμπεστερόλη, κάτι που αποτελεί χαρακτηριστικό της περιοχής. Συγκεκριμένα, οι τιμές της καμπεστερόλης είναι ιδιαιτέρως υψηλές λόγω των παρατεταμένων υψηλών θερμοκρασιών που παρατηρούνται στη Μεσσαρά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες (οι οποίες ενίοτε ξεπερνούν και τους 40 °C) και του υδατικού stress που παρουσιάζουν τα δένδρα. Στην κλιματική αυτή ιδιαιτερότητα οφείλεται και η υψηλή περιεκτικότητα στα μεγάλης διατροφικής αξίας ακόρεστα λιπαρά οξέα.

Η καλλιέργεια της ελιάς είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία και τον πολιτισμό της Κρήτης. Η παρουσία της στο νησί επιβεβαιώνεται για πρώτη φορά στη Μέση Νεολιθική Εποχή (5400-4400 π.Χ.), ενώ την ίδια περίοδο ξεκίνησε και η παραγωγή ελαιόλαδου από τον ελαιόκαρπο. Κατά τους πρωτομινωικούς χρόνους (2800-2300 π.Χ.) φύονταν ολόκληρα δάση με ελιές και αγριελιές, μεταξύ των οποίων και το δάσος «Καπετανιανά» στην πεδιάδα της Μεσσαράς. Η καλλιέργεια της ελιάς και τα προϊόντα της, υπήρξαν στενά συνδεδεμένα με τη διατροφή, την οικονομία, τη λατρεία, τον πολιτισμό, ενώ αξιοσημείωτη είναι και η σύνδεση του ελαιόδεντρου και των προϊόντων της ελιάς με τις θρησκευτικές τελετές. Ευρήματα της μινωικής εποχής που σώζονται μέχρι σήμερα και μαρτυρούν την ύπαρξη του καρπού της ελιάς από τότε, όπως τα λίθινα πιεστήρια που βρέθηκαν στη Φαιστό και στον Κομμό, ελλειψοειδή — απιόσχημα, με περιμετρική αύλακα και εκροή.

Η εκλεκτή ποιότητα του ελαιόλαδου της Μεσσαράς είχε ως αποτέλεσμα τη βράβευσή του δύο φορές στο παρελθόν. Στα πλαίσια του 2oυ Φεστιβάλ Ελαιολάδου και Ελιάς που πραγματοποιήθηκε στις 9-11/5/2008 στην Αθήνα από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΔΠΑ), το διαγωνιζόμενο ελαιόλαδο από την πεδιάδα της Μεσσαράς προερχόμενο από ποικιλία «Κορωνέικη» σε ποσοστό 100% εκπροσωπούμενο από την ΕΑΣ Μεσσαράς κατέλαβε μετά από κρίση το αργυρό μετάλλιο για τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά. Επίσης στα πλαίσια του 4ου Φεστιβάλ Ελαιόλαδου και Ελιάς που πραγματοποιήθηκε 12-14/3/2010 στην Αθήνα, στον 2ο Διαγωνισμό Εξαιρετικά Παρθένων Ελαιόλαδων, το διαγωνιζόμενο ελαιόλαδο από την Μεσσαρά, εκπροσωπούμενο από την ΕΑΣ Μεσσαράς, κατέλαβε το Χάλκινο Βραβείο Γεύσης.

 

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΕΦ

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΛΚΑΙΟΚΟΜΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ

Η ευρύτερη περιοχή στην οποία δραστηριοποιείται η ΟΠ ΑΣ ΧΑΡΑΚΑ είναι ο Δήμος Αρχανών- Αστερουσίων, ο οποίος καταλαμβάνει έκταση ≈335 km2, με έδρα τα Πεζά και ιστορική έδρα τις Αρχάνες. Ο Δήμος οριοθετείται στο κέντρο του Νομού Ηρακλείου και καταλαμβάνει μια επιμήκη λωρίδα γης που ξεκινά από το βόρειο τμήμα του νομού, πολύ κοντά στο αστικό κέντρο του Ηρακλείου και φτάνει μέχρι τα νότια παράλια, στην έξοδο προς το Λυβικό πέλαγος. Ο οικισμός Χάρακας βρίσκεται 50 χιλιόμετρα νότια της πόλης του Ηρακλείου, στους πρόποδες των Αστερουσίων.

Το σύνολο σχεδόν των εδαφών της ευρύτερης περιοχής καταλαμβάνεται από αγροτικές εκτάσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται οι καλλιέργειες (≈58%) και οι βοσκότοποι (≈40%) με το εναπομένον τμήμα να αφορά σε δάση και οικιστικές εκτάσεις. Η άρδευση των καλλιεργούμενων εκτάσεων γίνεται μέσω ενός εκτεταμένου δικτύου, το οποίο τροφοδοτείται κυρίως από γεωτρήσεις και δευτερευόντως από πηγές και πηγάδια. Πρόσθετοι υδάτινοι πόροι για την άρδευση των καλλιεργειών αναμένεται να προκύψουν με την ολοκλήρωση και λειτουργία των φραγμάτων Δαμανίων, Αρμανωγείων, Χαλαυριανού χειμάρρου και Πλακιώτισσας και των απαραίτητων δικτύων για την αξιοποίηση τους. Σημειώνεται ωστόσο ότι σημαντικό μέρος του αρδευτικού δικτύου του Δήμου είναι αρκετά παλαιό (άνω των 20 ετών) με αποτέλεσμα να παρουσιάζονται συχνά ζημιές και απώλειες νερού.

Η παραγωγική δομή της περιοχής στηρίζεται κατά βάση στον πρωτογενή τομέα, στον οποίο απορροφάται το μεγαλύτερο μέρος του απασχολούμενου πληθυσμού (≈55%). Πρόκειται για έναν καθαρά αγροτικό Δήμο που σε αρκετές περιοχές η απασχόληση κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία αποτελεί «μονοκαλλιέργεια» που διαμορφώνει το τοπικό εισόδημα. Το μεγαλύτερο τμήμα των καλλιεργούμενων εκτάσεων καταλαμβάνεται από ελαιώνες (≈65%) ενώ σημαντική είναι και η παρουσία αμπελώνων στα όρια του Δήμου (21%). Τα στοιχεία αυτά διαφοροποιούνται ελαφρά σε επίπεδο Νομού Ηρακλείου όπως παρουσιάζεται στο ακόλουθο σχήμα

 κατανομή εκτάσεων

Σχήμα 1. % κατανομή των καλλιεργούμενων εκτάσεων στο Νομό Ηρακλείου

 

Όσον αφορά στα διαρθρωτικά μεγέθη της ελαιοκαλλιέργειας σε επίπεδο Νομού Ηρακλείου διαπιστώνεται ότι

  •  Το μέσο μέγεθος της ελαιοκομικής εκμετάλλευσης είναι περίπου 15 στρέμματα. Το μέγεθος αυτό είναι παραπλήσιο του εθνικού μέσου όρου (15,3), ελαφρώς μεγαλύτερο του μέσου όρου της Κρήτης (14,7) και σχεδόν ταυτόσημο με αυτό της ΟΕΦ.
  •  Ο κατακερματισμός των ελαιοκομικών εκμεταλλεύσεων είναι ο πλέον μεγάλος σε επίπεδο Περιφέρειας Κρήτης. Πιο συγκεκριμένα η μέση ελαιοκομική εκμετάλλευση αποτελείται κ.μ.ο από 8,4 αγροτεμάχια έναντι 7 που είναι σε επίπεδο Κρήτης.

Οι κάτοικοι και οι φορείς της περιοχής, προσπαθώντας πάντα για τη βελτίωση της ποιότητας των αγροτικών προϊόντων που παράγονται στην ευρύτερη περιοχή, καθώς και τη δημιουργία υπεραξίας για τα προϊόντα, τους παραγωγούς και τον τόπο, έχουν κάνει από το παρελθόν διάφορες ενέργειες για την ανάδειξη των αγροτικών προϊόντων της περιοχής. Επιστέγασμα αυτών των προσπαθειών, αποτελεί η αναγνώριση του ελαιολάδου της περιοχής ως προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ).

Όσον αφορά στο ελαιόλαδο που παράγεται στην περιοχή έχει καταχωρηθεί στο Μητρώο των ΠΟΠ προϊόντων, με την ονομασία «ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΜΕΣΣΑΡΑ». Πρόκειται για ελαιόλαδο το οποίο προέρχεται από τον καρπό της ελιάς της ποικιλίας Κορωνέϊκή σε ποσοστό 100% και το οποίο διαθέτει λαμπρό πράσινο χρώμα το οποίο με την ωρίμανση γίνεται πρασινοκίτρινο. Το άρωμα του χαρακτηρίζεται ως φρουτώδες, χαρακτηριστικό για το οποίο έχει βραβευτεί δύο φορές (2008 & 2010)

Τα χημικά χαρακτηριστικά του παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα

χημικά χαρακτηριστικά

 

Η παραγωγή του γίνεται στην περιοχή της Μεσσαράς και εκτείνεται Νότια - Νοτιοδυτικά του Νομού Ηρακλείου Κρήτης, νότια του όρους Ψηλορείτη και βόρεια του όρους Κόφινα και βρέχεται από το Λιβυκό Πέλαγος. Προς τα ανατολικά εκτείνεται μέχρι τα γεωγραφικά όρια της Δημοτικής Ενότητας Αστερουσίων, ενώ προς τα δυτικά φτάνει μέχρι τον κόλπο της Μεσσαράς στα όρια του Νομού Ηρακλείου. Διοικητικά, περιλαμβάνει καθ’ ολοκληρία τον καλλικρατικό Δήμο Φαιστού, μέρος του Δήμου Γόρτυνας (εξολοκλήρου τις Δημοτικές Ενότητες Ρούβα, Γόρτυνας και Κόφινας) και μέρος του Δήμου Αρχανών — Αστερουσίων (εξολοκλήρου τη Δημοτική Ενότητα Αστερουσίων).

 χάρτης περιοχής